:: ใบงานที่ 3 ::

สมุทัย คือ สาเหตุทำให้เกิดทุกข์ ได้แก่ กามตัณหา ภวตัณหา และวิภวตัณหา

กามตัณหา คือ ความใคร่ หรือความอยากในอารมณ์ทั้ง 6 คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และธรรมารมณ์ เช่น อยากได้อยากเห็นรูปสวย ๆ เป็นต้น

ภวตัณหา คือ ความอยากมี อยากเป็น ได้แก่ ความอยากในสิ่งที่ชอบใจ พอใจเกิดขึ้น เช่น อยากมีทรัพย์สิน อยากมีที่อยู่อาศัย อยากได้ยศฐาบรรดาศักดิ์

วิภาวตัณหา คือ ความไม่อยากมีไม่อยากเป็น ไม่อยากเป็นอย่างนี้อย่างนั้น หรือความเบื่อหนายต่อสิ่งที่มีที่เป็นมาแล้ว หรือเบื่อหน่ายต่อสภาพที่เป็นอยู่ หรือความอยากในสิ่งที่สุดวิสัยอันขัดต่อธรรมชาติ เช่น เกิดมาแล้วไม่อยากแก่ ไม่อยากเจ็บป่วย ไม่อยากตาย

กรรม คือ การกระทำ หมายถึง การกระทำที่ประกอบด้วยเจตนา คือทำด้วยความจงใจหรือจงใจทำ ทั้งการกระทำความดี และกระทำความชั่ว 

คุณค่าของกรรม มี 7 ข้อคือ 

  1. กรรมทำให้เป็นผู้หนักแน่นในเหตุผล รู้จักมองเห็นการกระทำและผลการกระทำ ตามแนวทางของเหตุปัจจัย ไม่เชื่อสิ่งงมงาย ตื่นข่าว เช่น เรื่องแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ เป็นต้น
  2. กรรมทำให้เห็นว่าผลสำเร็จที่ตนต้องการ จุดหมายที่ปรารถนาจะเข้าถึง จะสำเร็จได้ด้วยการลงมือกระทำ ดังนั้น จังต้องพึ่งตน และทำความเพียรพยายาม ไม่รอคอยโชคชะตา หรือหวังผลด้วยการอ้อนวอนเซ่นสรวงต่อปัจจัยภายนอก
  3. กรรมทำให้มีความรับผิดขอบต่อตนเอง ที่จะงดเว้นจากกรรมชั่ว และรับผิดชอบต่อผู้อื่น ด้วยการกระทำความดีต่อเขา
  4. กรรมทำให้ถือว่าบุคคลมีสิทธิโดยธรรมชาติที่จะทำการต่าง ๆ เพื่อแก้ไขปรับปรุง สร้างเสริมตนเองให้ดีขึ้นไป โดยเท่าเทียมกัน สามารถทำตนให้เลวลงหรือให้ดีขึ้น ให้ประเสริฐจนถึงยิ่งกว่าเทวดาและพรหมได้ทุก ๆ คน
  5. กรรมทำให้ถือว่าคุณธรรม ความสามารถ ความประพฤติปฏิบัติ เป็นเครื่องวัดความเลวทรามหรือประเสริฐของมนุษย์ ไม่ให้มีการแบ่งแยกโดยชาติชั้นวรรณะ
  6. ในแง่กรรมเก่า ให้ถือเป็นบทเรียน และรู้จักพิจารณาเข้าใจตนเองตามเหตุผล ไม่คอยเพ่งโทษแต่ผู้อื่น มองเห็นพื้นฐานของตนเองที่มีอยู่ในปัจจุบัน เพื่อรู้ที่จะแก้ไขปรับปรุง และวางแผนสร้างเสริมความเจริญก้าวหน้าต่อไปได้ถูกต้อง
  7. กรรมทำให้ความหวังในอนาคต เป็นข้อเตือนใจในอนาคต

อบายมุข คือ  ช่องทางของความเสื่อม หรือหนทางที่จะนำไปสู่ความพินาศ ฉิบหาย หรือเหตุย่อยยับแห่งโภคทรัพย์ อบายมุข เป็นสาเหตุแห่งความทุกข์ (สมุทัย) อีกประการหนึ่งที่บุคคลพึงละเว้น

อบายมุข 6 ได้แก่  การติดสุรา ยาเสพติด การเที่ยวกลางคืน การชอบเที่ยวดูการละเล่น การติดการพนัน คบคนชั่วเป็นมิตร เกียจคร้านการงาน

ข้อเสียของการติดสุรา ยาเสพติดคือ

  1. เสียทรัพย์หรือทรัพย์สินหมดไปอย่างเห็นได้ชัด
  2. ก่อการทะเลาะวิวาท บาดเจ็บเสียหายหรืออาจตายได้
  3. เป็นบ่อเกิดแห่งโรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ เนื่องจากร่างกายอ่อนแอและไม่มีภูมิคุ้มกัน
  4. เสียเกียรติเสียชื่อเสียง คนไม่ยกย่องนับถือ
  5. เป็นคนไม่รู้จักอายประพฤติปฏิบัติด้วยความดื้อด้าน กล้าทำในสิ่งที่เสี่ยงต่อชีวิตของตนเองและผู้อื่น เช่นเสพยาบ้ามึนเมา เสียสติ เที่ยวทำร้ายผู้อื่น เป็นต้น
  6. การทอนกำลังสติปัญญา ทำให้ขาดสติความยั้งคิด เกิดความประมาท ก่อให้เกิดความเสียหายอย่างมากมาย เป็นต้น

ข้อเสียของการเที่ยวกลางคืนคือ

  1. ชื่อว่าไม่รักษาตัว คือไม่คุ้มครองตนเอง
  2. ชื่อว่าไม่รักษาลูก ภรรยา (สามี) คือไม่คุ้มครองรักษาลูกและภรรยา (สามี)
  3. ชื่อว่าไม่รักษาทรัพย์สมบัติ คือ ไม่คุ้มครองทรัพย์สมบัติของตน
  4. เป็นที่ระแวงสงสัย คือ เป็นที่หวาดระแวงและสงสัยของท่านผู้พบเห็น
  5. มักถูกใส่ความ คือเป็นเป้าให้เขาใส่ความหรือข่าวลือ
  6. มักได้รับความลำบาก คือได้รับความเดือดร้อนเป็นอันมากมาให้

ข้อเสียของการชอบเที่ยวดูการละเล่น คือ

  1. รำที่ไหนไปที่นั่น
  2. ขับร้องที่ไหนไปที่นั่น
  3. ดีดสีตีเป่า (ดนตรี) ที่ไหนไปที่นั่น
  4. เสภาที่ไหนไปที่นั่น
  5. เพลงที่ไหนไปที่นั่น
  6. เถิดเทิงที่ไหนไปที่นั่น

ข้อเสียของการติดการพนันคือ

  1. เมื่อชนะย่อมก่อเวร
  2. เมื่อแพ้ก็เสียดายทรัพย์สินที่เสียไป
  3. เสียทรัพย์ ทรัพย์หมดไป ๆ เห็นได้ชัด
  4. เข้าที่ประชุม เขาไม่เชื่อถือถ้อยคำ
  5. เป็นที่หมิ่นประมาทของเพื่อนฝูง
  6. ไม่เป็นที่พึงประสงค์ของผู้ที่จะหาคู่ครองให้ลูกของเขา เพราะเห็นว่าจะเลี้ยงลูกเมียไม่ไหว

ข้อเสียของการคบคนชั่วคือ

  1. นักการพนัน
  2. นักเลงผู้หญิง
  3. นักเลงเหล้าและสิ่งเสพติดต่าง ๆ
  4. นักลวงของปลอม
  5. นักหลอกลวง
  6. นักเลงหัวไม้

ข้อเสียของการเกียจคร้าน การงาน คือ

  1. มักอ้างว่า หนาวนัก แล้วไม่ทำงาน
  2. มักอ้างว่า ร้อนนัก แล้วไม่ทำงาน
  3. มักอ้างว่า เย็นแล้ว แล้วไม่ทำงาน
  4. มักอ้างว่า ยังเช้าอยู่ แล้วไม่ทำงาน
  5. มักอ้างว่า หิว กระหายนัก แล้วไม่ทำงาน
  6. มักอ้างว่า อิ่มนัก แล้วไม่ทำงาน

Leave a comment

Filed under :: พุทธศาสนา ม.1 เทอม 2 ::

:: ความเห็น ::

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s