:: อยุธยา-รัตนโกสินทร์ ::

อยุธยา   อาณาจักรอยุธยาก่อเกิดขึ้นในปี 1893 จากรากฐานการรวมตัวกันของแคว้นละโว้ อโยธยาและสุพรรณภูมิที่มีความ สัมพันธ์ด้านเครือญาติจากการอภิเษกสมรสระหว่างพระเจ้าอู่ทอง (ละโว้ – อโยธยา) และเจ้าหญิงแห่งแคว้นสุพรรณภูมิ พระเจ้าอู่ทองหรือสมเด็จพระรามาธิบดีที่1 ทรงสร้างกรุงศรีอยุธยาที่ตำบลหนองโสน(บึงพระราม) เป็นราชธานี มีชัยภูมิดีทั้งด้านยุทธศาสตร์การเกษตรและการค้ากับต่างประเทศ เพราะตั้งอยู่ในบริเวณที่มีแม่น้ำไหลมาบรรจบกัน 3 สาย คือ แม่น้ำลพบุรีทางด้านเหนือ แม่น้ำเจ้าพระยาทางด้านตะวันตกและด้านใต้ รวมทั้งแม่น้ำป่าสักทางด้านตะวันออกอยุธยาได้รับมรดกทางวัฒนธรรมจากแว่นแคว้นไทยหลายแคว้นมาสร้างสรรค์ให้แตกแขนงออกไปอีกมากมาย ด้วยการจัดระบบการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ และสังคมที่มีประสิทธิภาพ อาณาจักรอยุธยาจึงดำรงความเป็นศูนย์กลางของโลกคนไทยอยู่ยั่งยืนนานถึง 417 ปี (พ.ศ. 1893 – 2310) หลังจากนั้นได้ล่มสลายไปเนื่องจากเสียกรุงศรีอยุธยาแก่พม่าใน พ.ศ. 2310 สาเหตุพื้นฐานของการล่มสลายมาจากการแย่งชิงอำนาจทางการเมืองในหมู่ชนชั้นปกครองที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งในสมัยอยุธยาตอนปลาย และความระส่ำระสายของระบบไพร่ และการเกิดสงครามไทย – พม่า(พ.ศ. 2308 – 2310) ซึ่งเป็นตัวเร่งให้อาณาจักรอยุธยาล่มสลายเร็วยิ่งขึ้น

สมัยธนบุรี   ความเสื่อมโทรมของอยุธยาจนนำไปสู่การล่มสลายใน พ.ศ. 2310 ทำให้เกิดความสับสนวุ่นวายและช่องว่างอำนาจทางการเมือง ในสถานการณ์เช่นนี้ได้มีคนไทยตั้งตนเป็นหัวหน้าชุมชน เกิดกลุ่มชุมชนต่าง ๆ ที่มุ่งหวังจะขึ้นเป็นกษัตริย์พระองค์ใหม่ของอาณาจักรไทย กลุ่มชุมชนที่สำคัญ 5 กลุ่มมีดังนี้ ภาคเหนือ – ชุมนุมเจ้าพระฝาง ชุมนุมเจ้าพระยาพิษณุโลก ภาคใต้ – ชุมนุมเจ้าพระยานครศรีธรรมราช ภาคอีสาน – ชุมนุมกรมหมื่นเทพพิพิธ และภาคตะวันออก – ชุมนุมพระยาวชิรปราการหรือพระยาตากสิน

ต้นเดือนพฤศจิกายน 2310 พระยาตากสินกอบกู้เอกราชกลับคืนมาได้ จึงมีความชอบธรรมที่จะขึ้นครองราชย์ มีพระราชพิธีในวันที่ 28 ธันวาคม 2310 และได้ย้ายราชธานีมาอยู่ที่ “กรุงธนบุรี” สมัยธนบุรีแม้เพียงช่วงสั้น ๆ 15 ปี (พ.ศ. 2310 – 2315) แต่ก็มีความสำคัญยิ่ง และมีการดำเนินการเรื่องต่าง ๆ หลายด้าน ตั้งแต่การรวบรวมบ้านเมืองให้เป็นปึกแผ่นอันหนึ่งอันเดียวกัน (มีการปราบปรามชุมนุมต่าง ๆ ระหว่าง พ.ศ. 2311 – 2313) กับการทำสงครามป้องกันอาณาจักร การฟื้นฟูเศรษฐกิจ ศาสนา ศิลปะ วรรณคดีและวัฒนธรรมด้านอื่น ๆ การฟื้นฟูวางรากฐานบ้านเมืองให้มั่นคงซึ่งได้สานต่อมาในสมัยรัตนโกสินทร์

 สมัยรัตนโกสินทร์   เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2325 และต่อเนื่องจนมาถึงปัจจุบัน ช่วง 69 ปีแรกของสมัยนี้ ตรงกับรัชสมัยรัชกาลที่ 1 ถึง รัชกาลที่ 3 (พ.ศ. 2325 – 2394) เป็นสมัยแห่งการฟื้นฟูและวางรากฐานอาณาจักรให้มั่นคง ทุก ๆ ด้านรวมทั้งได้ปูพื้นฐานให้แก่การรวมประเทศนำไปสู่การสร้างรัฐประชาชาติไทยในสมัยรัชกาลที่ 5 การเข้าสู่ระบบทุนในสมัยรัชกาลที่ 4 ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เช่น ค่านิยมเรื่องทรัพย์สินเงินทอง การตื่นตัวใฝ่หาความรู้ และการมีโลกทัศน์ที่เน้นความมีเหตุผลมากกว่าสมัยก่อน มีการเผชิญหน้ากับภัยจักรวรรดินิยมที่ต่อเนื่องมาอีกหลายรัชกาล ด้วยการดำเนินการทางการทูตพร้อม ๆ กับกับการปรับปรุงบ้านเมืองให้ทันสมัย ได้เริ่มต้นในสมัยรัชกาลที่4 และดำเนินการมากยิ่งขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยสืบต่อมาไม่ขาดสาย เป็นการดำเนินการปรับปรุงไปตามแบบแผนอารยธรรมตะวันตก เพื่อให้เป็นที่ยอมรับของชาติมหาอำนาจในขณะนั้น นอกจากนี้ยังส่งผลต่อเนื่องให้ประเทศไทยสามารถรวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลางภายใต้สถาบันพระมหากษัตริย์ อันนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงการปกครองมาเป็นระบอบประชาธิปไตยใน พ.ศ. 2475

Leave a comment

Filed under :: ประวัติศาสตร์ ม.6 ::

:: ความเห็น ::

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s