:: ประวัติศาสตร์หน้า 5 ::

การปฏิรูปสังคมสมัยรัชกาลที่ 5

  • สาเหตุสำคัญของการปฏิรูปสังคมสมัยรัชกาลที่ 5 คือ
    1. สภาพสังคมไทยยุคใหม่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จนกฏระเบียบของสังคมเดิมไม่สามารถตอบสนองความต้องการของสังคมไท เช่น ระบบการคุมกำลังคน ระบบกฏหมาย ระบบการศึกษา
    2. เพื่อให้รอดพ้นจากภัยคุกคามจากจักรวรรดินิยมตะวันตก
    3. เพื่อสร้างความมั่นคงให้แก่ราชบัลลังก์ เอกภาพและเอกราชของชาติ
    4. เพื่อลดทอนอิทธิพลอำนาจของขุนนาง
  • การปฏิรูปสังคมที่สำคัญในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้แก่ การเลิกไพร่ และการเลิกทาส
  • สาเหตุสำคัญของการเลิกไพร่สมัยรัชกาลที่ 5 คืออะไร
    1. ระบบการควบคุมไพร่ที่มีมาแต่เดิมไร้ประสิทธิภาพ  พระมหากษัตริย์ไม่สามารถควบคุมคนได้ ขณะทีมูลนายอื่นได้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากไพร่ และใช้ไพร่เป็นฐานอำนาจทางการเมือง
    2. ไพร่บางพวกได้รับการกดขี่จากมูลนาย หนีเข้าป่า
    3. การเกิดวิกฤติการณ์วังหน้า พ.ศ. 2417 เป็นเหตุการณ์แสดงให้เห็นว่า ไพร่พลที่ถูกผึกหัดตามแบบทหารตะวันตก สามารถสร้างความไม่มั่นคงให้แก่ราชบัลลังก์ได้
    4. การทำสนธิสัญญาเบาริงกับอังกฤษ ทำให้เกิดการขยายตัวทาการค้า โดยเฉพาะข้าว ทำให้ความต้องการแรงงานสูงขึ้น
    5. การคุกคามจากลัทธิจักรวรรดินิยม มองว่า ไพร่ การเกณฑ์แรงงาน การสักเลกเป็นเรื่องเลวร้าย
    6. ความจำเป็นที่ต้องใช้แรงงานเกณฑ์ไพร่ลดความต้องการลง เพราะคนจีน มีค่าแรงถูกและมีประสิทธิภาพกว่าไพร่
    7. เพื่อลดทอนอิทธิพลอำนาจมูลนาย / ขุนนาง ให้กลับมาอยู่ภายใต้การควบคุมของพระมหากษัตริย์
  • ขั้นตอนการเลิกไพร่ในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้แก่
    1. การแก้ไขปรับปรุงระเบียบบริหารในกรมพระสุรัสวดี ปิดทางไม่ให้มูลนายทุจริตหาประโยชน์จากไพร่
    2. การฟื่นฟูกรมทหารหน้า ซึ่งพระมหากษัตริย์ควบคุมโดยตรง
    3. การควบคุมคนให้ขึ้นสังกัด ตามท้องที่การทำสำมะโนครัว โดยมีข้าราชการท้องถิ่นเป็นผู้ดูแล และเป็นการยกเลิกการควบตุมไพร่ผ่านมูลนาย
    4. พระราชบัญญัติลักษณะเกณฑ์จ้าง พ.ศ. 2443 กำหนดว่า การเกณฑ์แรงงานถ้าไม่ใช่เพื่อป้องกันราชอาณาจักร ต้องให้ค่าจ้างแก่ผู้ถูกเกณฑ์
    5. พระราชบัญญัติลักษณะเกณฑ์ทหาร พ.ศ. 2448 กำหนดให้ชายฉกรรจ์ทุกคนอายุ 18-60 ปีต้องเป็นทหาร กฏหมายฉบับนี้เป็นขั้นตอนสุดทด้ายของการยกเลิกการควบคุมไพร่แบบเดิม
  • สาเหตุสำคัญของการเลิกทาส คือ
    1. การเสด็จประพาสต่างประเทศทำให้รัชกาลที่ 5 ทรงเห็นความเจริญด้านการปกครองและสถานภาพของประชาชนประเทศ อื่นๆ การที่ไทยมีทาสทำให้ถูกดูถูกว่าป่าเถื่อนล้าหลัง
    2. ปัญหาเกี่ยวกับทาส เช่น การกดขี่ข่มเหง การพิพาทระหว่างนายเงินและทาส

Leave a comment

Filed under :: เฉลยใบงานที่ 4 ประวัติศาสตร์ ม.6 ::

:: ความเห็น ::

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s