ประวัติและความสำคัญ

    สังคายนา” หมายถึง  การประชุมสงฆ์เพื่อซักซ้อมความเข้าใจให้ตรงกันเกี่ยวกับหลักคำสอนของพุทธศาสนาให้มีแนวทางปฏิบัติเป็นไปในแนวเดียวกันและเพื่อความมั่นคงตั้งอยู่ได้นานของพระพุทธศาสนา

สาเหตุของการสังคายนา  
มาจากความคลาดเคลื่อนของพระพุทธวจนะเพราะมีการศึกษาและตีความหมายไปแง่มุมต่าง ๆ
อันเป็นสาเหตุให้มีข้อวัตรปฏิบัติแตกต่างกันจึงเป็นเหตุให้พุทธบริษัทผู้ปรารถนาให้พระสัทธรรมบริสุทธิ์ถูกต้องตามคำสอนเดิมตามพระพุทธวจนะจึงร่วมกันจัดทำสังคายนาขึ้น เพื่อตรวจสอบถึงความถูกต้องและจัดหมวดหมู่พระธรรมวินัย
ในชั้นต้นกระทำโดยมุขปาฐะ (ถ่ายทอดโดยใช้คำพูด)ในภายหลังจึงได้จารึกเป็นลายลักษณ์อักษร โดยใช้ภาษาบาลีหรือมคธ การทำสังคายนานั้นกระทำกันหลายครั้ง แต่การทำอันเป็นที่ยอมรับกันโดยกว้างขวางนั้นมีเพียง 5 ครั้ง
โดยจัดทำในประเทศอินเดีย 4ครั้ง และในศรีลังกา 1 ครั้ง ซึ่งสังคายนาแต่ละครั้งมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

ครั้งที่

สังคายนาเมื่อ

ประธานฝ่ายสงฆ์

องค์อุปถัมภก

ผู้เข้าร่วม

สถานที่

1

หลังพุทธปรินิพพาน 

เดือน

เวลา 7  เดือน

พระมหากัสสปเถระ

พระเจ้าอชาตศัตรู

พระอรหันต์

500 องค์

ถ้ำสัตตบรรณคูหา

เมืองราชคฤห์ อินเดีย

2

หลังพุทธปรินิพพาน 

100 ปี

เวลา 8เดือน

พระสัพพกามี
เถระ

พระเจ้ากาลาโศกราช

พระอรหันต์

700 องค์

วาลิการาม
เมืองเวสาลี

แคว้นวัชชี

อินเดีย

3

หลังพุทธปรินิพพาน 

218ปี

เวลา 9เดือน

พระโมคคัลลีบุตร

ติสสเถระ

พระเจ้าอโศกมหาราช

พระอรหันต์

1,000 องค์

อโศการาม

เมืองปาฏลีบุตร อินเดีย

4

ปีพ.ศ. 236

 พระมหินทเถระ

ถูปาราม

อนุราชบุรี

ศรีลังกา

5

ปีพ.ศ. 450

พระพุทธ
ทัตต
เถระ

พระเจ้าทุฏฐ  คามีนีอภัย

พระสงฆ์

1,000 รูป

มหาวิหาร

ศรีลังกา